Doğal taş masa alan çoğu kişiye bakım konusunda ya hiçbir şey söylenmiyor ya da “silin yeter” deniyor. İkisi de yanlış. Doğal taş yaşayan bir malzeme; doğru bakıldığında ömür boyu gider, ihmal edildiğinde ilk yılında iz tutar.
Önce şunu anlayalım: taş gözeneklidir
Mermer, traverten ve onyx — üçü de gözenekli. Yüzeyde gözle görünmeyen mikro boşluklar var ve sıvı bunların içine giriyor. Bu yüzden iki ayrı sorun oluşur ve çoğu kişi ikisini karıştırır:
Leke, sıvının gözeneklere girip renk bırakmasıdır. Zeytinyağı, kahve, kırmızı şarap böyle iz bırakır. Doğru ürünle çıkarılabilir.
Aşınma (etching) ise farklı: asitli bir madde taşın yüzeyini kimyasal olarak eritir. Limon, sirke, domates sosu, kola. Ortaya çıkan donuk leke kir değildir — yüzeyin kendisi değişmiştir. Silmekle geçmez, cilalanması gerekir.
Emprenye: en önemli tek şey
Emprenye, taşın gözeneklerini dolduran şeffaf bir koruyucu. Lekeye karşı ilk savunma hattı bu. Aşınmayı engellemez — asit yine yüzeyi etkiler — ama sıvının içeri girmesini yavaşlatır, böylece silmeye vaktiniz olur.
Ne sıklıkla? Kullanım yoğunluğuna göre yılda bir ile iki yılda bir arası. Kontrol etmenin basit bir yolu var: yüzeye birkaç damla su damlatın. Su boncuk gibi duruyorsa emprenye çalışıyor. Yayılıp taşı koyulaştırıyorsa emprenye ömrünü doldurmuş.
Günlük bakım
- Yumuşak bez ve ılık su. Çoğu zaman bu yeterli.
- Nötr pH temizleyici. Taşa özel ürünler var. Genel amaçlı mutfak temizleyicileri çoğunlukla asitli ya da bazlıdır, emprenyeyi zamanla söker.
- Dökülen sıvıyı hemen silin. Ovmayın, emdirin — ovmak sıvıyı yayar.
- Bardak altlığı kullanın. Özellikle şarap, limonlu içecek ve sıcak içeceklerde.
Kullanılmaması gerekenler
- Limon, sirke, karbonat gibi ev yapımı temizlik karışımları
- Çamaşır suyu ve amonyaklı ürünler
- Ovma tozu, tel süngerin metal yüzü
- Kireç çözücüler — asit içerirler
Traverten neden farklı?
Traverten oluşumu gereği delikli bir taş. Bu delikler fabrikada reçine ya da harçla doldurulur; dolgulu traverten düz bir yüzey verir. Zamanla bazı dolgular çıkabilir — bu kusur değil, malzemenin doğası. Aynı dolgu malzemesiyle onarılır.
Dolgusuz traverten de tercih edilir, ama yemek masasında pratik değildir: delikler kırıntı ve sıvı tutar.
Onyx için ek not
Onyx yarı saydam bir taş, arkadan aydınlatıldığında ışığı geçirir. Görsel olarak en etkileyici seçenek, ama aynı zamanda en yumuşağı. Yemek masası olarak kullanılacaksa yoğun kullanımdan uzak tutulması, altlık kullanılması ve emprenyenin düzenli yenilenmesi gerekir.
Leke çıktıysa
Yağ lekesi için taşa özel yağ çözücü macunlar var. Macun lekenin üstüne sürülüp streç filmle kapatılır, kuruyunca yağı yukarı çeker. Birkaç uygulama gerekebilir.
Aşınma lekesinde macun işe yaramaz; yüzeyin yeniden parlatılması gerekir. Yaygın bir lekeyse bu işi taş cilalama yapan birine bırakmak en doğrusu.
Bu yük ağır geliyorsa
Doğal taşın bakım gerektirmesi kusuru değil, doğası. Ama günlük yoğun kullanılan bir mutfak masası arıyorsanız ve bu bakımı üstlenmek istemiyorsanız kompakt porselen size daha rahat gelecektir: gözeneksiz olduğu için emprenye istemez, asitten etkilenmez.
Hangi taşın hangi mekâna uygun olduğunu showroomda birlikte konuşabiliriz.